Abante Tonite Interactive

Sino ang unang nakaikot sa mundo?

360

XIAO TIME

498 taon na ang labanan sa Mactan na nakapatay kay Ferdinand Magellan noong 27 Abril 1521. Dalawang taon mula ngayon, ipagdiriwang ang Kinsentenaryo (500 taong anibersaryo) ng pangyayaring ito kabilang na ang unang pag-ikot sa mundo. Sa pagkamatay ni Magellan, sa Espanyol na si Sebastian Elcano napunta ang pagkilala bilang u­nang nakaikot sa mundo bagama’t si Magellan ang nagmatapang na itu­loy ang ekspedisyon sa kabila ng napakahirap na pinagdaanan at ‘di kasiguraduhan (alam na ng maraming tao na bilog ang mundo pero hindi pa nga nasusubukan na lumusot patungo sa kabilang ibayo).

Nabanggit ko sa kolum ko noong isang linggo na mas nauna pa kay Elcano, ang alipin at interpreter ni Magellan na si Enrique ang ipinapalagay na unang umikot sa mundo kung siya ay Pilipino, dahil kung nagmula siya sa Pilipinas, nakaikot na siya ng mundo pagda­ting niya ng Pilipinas. Ngunit paano tayo nakasiguro na nakaikot siya ng mundo kung hindi natin alam saan eksakto siya nanggaling dito? Basta, mukhang hindi siya Pinoy dahil hindi niya naintindihan ang mga unang lokal na mga taong nakilala nila at ang naitindihan niya ay ang mga hari kaya malamang Malay talaga si Enrique.

Related Posts

Noon, may nagsabi sa akin na Panglima Awang ang tunay na pangalan ni Enrique at dahil ang panglima ay terminong na ginagamit rin sa Pilipinas kaya Pilipino talaga si Enrique. Matagal kong hinahanap ang bata­yang historikal nito pero wala akong nakita. Kamakailan, nang makausap ng kaibigan kong si Jonathan Balsamo ang National Laureate ng Malaysia (katumbas ng National Artist) na si Muhammad Salleh ay ibinahagi nitong kathang-isip lamang na pangalan pala ito ni Enrique mula sa nobela na ga­yon din ang pamagat ni Harun Aminurrashid. May sequel pa ito na “Anak Panglima Awang.” Ngunit sa Malaysia, nakilala na talaga si Enrique bilang Pang­lima Awang.

Ngunit ito ang itinala ni Antonio Pigafetta sa kinasapitan nitong Enrique.

Sa pagkamatay ni Magellan, malaya na dapat si Enrique ayon sa kanyang kontrata pero kailangan pa siya ng ekspedisyon kaya sinabihan siya ng mga bagong pinuno ng ekspedisyon na ibibigay pa siya sa kabiyak ni Magellan pag-uwi sa Espanya. At dahil dito makikitang nakipagsabwatan na si Enrique sa mga taga-Cebu upang anyayahan ang mga pinuno sa pi­ging at matapos dito ay paslangin ang mga ito. Malaya na si Enrique at hindi na narinig ng kasaysayan mula noon.

Ito ang dahilan kung bakit hindi talaga matukoy kung naikot ni Enrique ang mundo dahil hindi natin alam kung nakabalik siya ng Malacca (Melaka, ngayon ay Malaysia) na hindi dapat ma-confuse sa Moluccas (Maluko) na nasa Indonesia naman at nasa ilalim lang ng Pilipinas sa mapa. Anuman, si Elcano pa rin ang unang nakaikot ng mundo sa isahang paglalakbay. Pero interesante lamang na nakabalik si Enrique sa kanyang mga kalahi dito sa Dunia Melayu.